Drogi rodzicu, sprawdź czego dziś nauczyło się Twoje dziecko!

1

Czym jest architektura?

Architektura to sztuka i nauka projektowania budynków i przestrzeni wokół nas, tak aby wszystko było bezpieczne, funkcjonalne i ładne wizualnie.

2

Gdzie znajduje się najstarsza budowla na świecie?

W Turcji - Göbekli Tepe - to kamienna świątynia, która powstała 11 tysięcy lat temu.

3

Kto i dlaczego zbudował Tadż Mahal?

Dawno temu w Indiach żył cesarz Szahdżahan, który bardzo kochał swoją żonę Mumtaz Mahal. Gdy zmarła podczas porodu ich 14 dziecka, kazał zbudować dla niej najpiękniejszy grobowiec – Tadż Mahal. Budowano go wiele lat i do dziś zachwyca ludzi z całego świata. Są w nim pochowani obydwoje.

4

Dlaczego Statua Wolności jest zielona?

Kiedy została zbudowana w 1886 roku, miała kolor miedziany – czyli brązowo-pomarańczowy, jak nowa moneta.

Ale z czasem, pod wpływem: deszczu, powietrza i wilgoci z morza miedź zareagowała chemicznie i pokryła się cienką warstwą patyny – to zielonkawy nalot, który naturalnie chroni metal przed dalszym niszczeniem. To tak jak z dachami kościołów czy kopułami – one też często stają się zielone!

5

Czym zajmuje się architekt, czym inżynier, a czym budowniczy?

To osoba, która projektuje budynek – wymyśla, jak będzie wyglądał, jak będzie działał i czy będzie bezpieczny. Architekci to ludzie, którzy wymyślają i rysują domy, szkoły, mosty i place zabaw – zanim ktoś je zbuduje.

Inżynier zajmuje się głównie technicznymi aspektami projektowania i budowy budynków. Współpracuje z architektem, który tworzy koncepcję wizualną, a inżynier dba o to, żeby ten projekt był bezpieczny, trwały i możliwy do zrealizowania. Oblicza, czy ściany, stropy i dach będą w stanie utrzymać ciężar całego budynku i ludzi w środku. Dobiera odpowiednie materiały (np. stal, beton, drewno).

Budowniczy to osoba, która buduje to, co architekt zaprojektował i w taki sposób, jak inżynier to wyliczył: stawia mury, leje beton, układa cegły i montuje dach.

6

Po co jest potrzebny fundament?

Fundament to jak stopy dla domu. Dzięki nim dom stoi stabilnie i nie przewraca się. Buduje się go z betonu i stali głęboko w ziemi, żeby był bardzo mocny. Na zajęciach eksperymentowaliśmy z fundamentem zrobionym w butelce - z dobrze ubitego ryżu i takie luźnego. Ten ubity i zagęszczony (niczym beton) jest w stanie na patyczku utrzymać pełną butelkę!

7

Jak to możliwe, że sufit nie spada nam na głowę?

To zasługa dobrze wykonanego stropu! Strop, czyli podłoga kolejnej kondygnacji, musi być zbudowany na stabilnych deskach stropowych, równomiernie wzmocniony zbrojeniem oraz zalany betonem. Na zajęciach budowaliśmy strop z surowego makaronu i dzięki temu, że rozłożyliśmy go przeplatając niczym zbrojenie utrzymał kilka kilogramów odważników!

8

Dlaczego większość wysokich budynków ma szerokie podstawy?

Szeroka, płaska podstawa dobrze przylega do podłoża i zapewnia stabilność. Przeprowadziliśmy eksperyment - dmuchaliśmy na okrągły karton od rolki od papieru oraz na papierowy kubeczek.Ten pierwszy wywracał się od samego dmuchania, a ten drugi jedynie się przesuwał. Dlatego to z papierowych kubeczków postanowiliśmy zbudować dwie ogromne budowle.

9

Dlaczego równomierne rozłożenie ciężaru jest tak ważne w architekturze?

Równomierne rozłożenie ciężaru to podstawowa zasada w architekturze i budownictwie, dzięki której budynki się nie przewracają, nie zapadają i nie pękają.

Krzywa Wieża w Pizie to jeden z najfajniejszych przykładów na to, co się dzieje, gdy ciężar nie jest dobrze rozłożony albo gdy buduje się na złym gruncie.

Zabawiliśmy się w budowniczych i dzięki równomiernemu rozłożeniu ciężaru mogliśmy zbudować 3 kondygnacje z papierowych kubeczków, które były w stanie bez problemu utrzymać nie tylko każde dziecko, ale również prowadzącego!

10

Jak to możliwe, że łuki triumfalne i mosty w kształcie łuku utrzymują cały ciężar?

Łukowe budowle zbudowany jest z kluczowych kamieni lub cegieł ułożonych w kształt łuku, klucza łuku (środkowego kamienia na górze), który blokuje wszystko w miejscu oraz podpór po bokach (np. murów lub filarów), które przyjmują siłę nacisku. Dzięki kształtowi łuku, ciężar rozchodzi się na boki – i łuk stoi stabilnie przez setki lat!

Na zajęciach zbudowaliśmy taki łuk z cegiełek i dzięki idealnemu wyważeniu był w stanie utrzymać mały samochodzik.

11

Jak radzą sobie w Japonii z budowaniem i trzęsieniami ziemi?

Japonia leży na styku czterech płyt tektonicznych, co sprawia, że trzęsienia ziemi występują tam bardzo często. Dlatego w przeszłości większość budynków w Japonii budowano z drewna – materiału lekkiego i elastycznego, dzięki czemu konstrukcje mogły się kołysać podczas wstrząsów, zamiast się zawalać.

Obecnie Japonia jest jednym z najbardziej zaawansowanych technologicznie krajów na świecie, który jest pełny wysokich budynków z kamienia, stali i szkła. Jak to się dzieje, że one się nie zawalają? Stosuje się szereg udoskonaleń, które ratują budynki przed zawaleniem: amortyzatory, specjalne podkładki odłączające budynki od gruntu, szerokie fundamenty i głębokie pale wbijane w grunt, lekkie konstrukcje dachów.

Przy pomocy platformy wibracyjnej przeprowadziliśmy symulację trzęsienia ziemi i jej wpływ na 2 budynki: wąski i szeroki.

12

Jak falochron chroni przed tsunami?

Trzęsienia ziemi powodują bardzo duże i niebezpieczne fale o nazwie tsunami. Potężne burze i wichury również mogą powodować wyjątkowo wysokie i niszczycielskie fale.

Fale potrafią zalewać brzeg, plaże, podmywać skarpy a nawet porywać całe domy. Dlatego ważne są zabezpieczenia o nazwie falochrony. Są to różnego rodzaju budowle, które pochłaniają energię fal morskich i chronią wybrzeże lub infrastrukturę przed erozją, zalaniem lub zniszczeniem. Na platformie wibracyjnej przeprowadziliśmy symulację tsunami, które zniszczyło dom ustawiony nad “brzegiem morza”.

*Zakres omawianego materiału może się różnić w zależności od wieku młodych odkrywców.