Drogi rodzicu, sprawdź czego dziś nauczyło się Twoje dziecko!

1

Co to jest BHP?

Bezpieczeństwo i higiena pracy, czyli zbiór zasad dotyczących bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy. Ustaliliśmy je na początku zajęć, by móc przystąpić do wykonywania eksperymentów.

2

Dlaczego chemia jest tak ważna w życiu codziennym?

Dzięki chemii mamy produkty, które ułatwiają codzienne życie, takie jak środki czystości, leki, świece, jedzenie, czy materiały budowlane.

3

Jak to się dzieje, że chleb, pizza i pączek są miękkie i puszyste?

Aby te wyroby były odpowiednio miękkie i napowietrzone musi zajść chemiczna reakcja: fermentacja. Podczas niej drożdże w sprzyjających warunkach (ciepło) przerabiają cukry na alkohol i dwutlenek węgla. Na zajęciach skorzystaliśmy z wyprodukowanego podczas fermentacji dwutlenku węgla i dzięki niemu nadmuchaliśmy rękawiczkę!

4

Dlaczego Alfred Nobel wynalazł dynamit?

Nobel pół swojego życia poświęcił na opracowanie dynamitu - chciał stworzyć materiał wybuchowy, który byłby bezpieczniejszy w użyciu niż nitrogliceryna i mógłby pomóc w budownictwie, np. przy budowie tuneli czy dróg.

5

Dlaczego Alfred Nobel ustanowił Pokojową Nagrodę Nobla?

Nobel zauważył, że dynamit, który stworzył, był używany nie tylko do pracy w kopalniach i budownictwie, ale także w celach wojennych. Aby wynagrodzić to światu, przeznaczył część swojego majątku na nagrody za osiągnięcia naukowe i działania na rzecz pokoju.

6

Co się dzieje, gdy połączymy ocet z sodą oczyszczoną?

W taki sposób stworzyliśmy na zajęciach “dynamit” :) Z połączenia tych dwóch produktów domowego użycia powstaje dwutlenek węgla, czyli gaz, który gdy jest zamknięty za wszelką cenę chce się wydostać i może spowodować "wybuch" woreczka. Woreczek strunowy z octem i sodą należy szybko zamknąć i umieścić w zamykanym, plastikowym pudełku.

7

Jak zgasić świeczkę bez dmuchania i dotykania jej?

Świeczki są również przykładem chemii. W procesie spalania świecy wosk topi się i podnosi po knocie, odparowuje, a następnie reaguje z tlenem z powietrza, ulegając reakcji spalania. Do spalania konieczny jest tlen! Do bezdotykowego zgaszenia świeczki wykorzystaliśmy wytworzony podczas reakcji octu z sodą gaz - dwutlenek węgla.”Wypuściliśmy” go z pudełka i od razu zgasił płomień. Jaki? Dwutlenek węgla jest gazem o większej gęstości niż tlen - można powiedzieć, że wręcz go zadusza, a więc odcina płomieniowi dostęp i gasi go. Dlatego jest używany w gaśnicach pianowych oraz jako gaz osłonowy przy spawaniu.

8

Jak działa mydło?

Mydło ma cząsteczki, które przyczepiają się do brudu i tłuszczu (można powiedzieć że wyłapują brud), dzięki czemu woda łatwo je zmywa.

9

Dlaczego płyn do mycia naczyń "ściga" tłuszcz w mleku?

Płyn do mycia naczyń ma cząsteczki, które rozpuszczają tłuszcz i rozdzielają go od wody, co powoduje szybki ruch (ucieczkę) zabarwionej wody w mleku. Oto jak przeprowadzić ten eksperyment w domu: link

10

Czy olej łączy się z wodą?

Olej (tłuszcz) nie łączy się z wodą - doświadczyliśmy tego podczas eksperymentu z tłustym mlekiem oraz lawa lampą. Ilekroć wstrząsnęliśmy lampą, i tak za chwilę cząsteczki oleju i wody rozdzielały się ponownie.

11

Jak zrobić lawa-lampę?

Do kolb erlenmeyera zawierających olej dodawaliśmy barwniki. Tworzyły osobne warstwy, bo woda (zabarwiona) nie łączy się z tłuszczem. Następnie dodaliśmy tabletki musujące i można było obserwować unoszące się pęcherzyki dwutlenku węgla (z rozpuszczonej tabletki), które przebijały się przez wartwę oleju do góry. Gdy pęcherzyk wody dotrze do powierzchni, gaz wydostaje się do atmosfery, a woda, stając się cięższą, wraca na dno.

*Zakres omawianego materiału może się różnić w zależności od wieku młodych odkrywców.