Drogi rodzicu, sprawdź czego dziś nauczyło się Twoje dziecko!
1
Jak działa zmysł węchu?
Wokół nas unoszą się malutkie cząsteczki zapachu (np. z pomarańczy). Gdy robimy wdech, cząsteczki trafiają do środka nosa. W nosie mamy specjalne komórki – receptory węchowe. One działają jak małe czujniki. Czujniki wysyłają sygnał do mózgu. Mózg mówi: „To pomarańcza!” i wtedy wiemy, co czujemy. Na zajęciach eksperymentowaliśmy z naszym zmysłem węchu, sprawdzając jak szybko wyłapie i rozpozna zapach obieranej pomarańczy.
2
Czy smak i węch są połączone?
Kiedy jemy, język czuje smak (węch retronasalny), a nos czuje zapach jedzenia (węch ortonasalny). Mózg łączy te dwie informacje, dlatego potrawy mają pełniejszy smak.
3
Dlaczego gdy jesteśmy chorzy nie czujemy dobrze smaku jedzenia?
Gdy nos jest zatkany – zapachy nie docierają do nosa, więc jedzenie wydaje się prawie bez smaku. Dlatego gdy jesteśmy chorzy jedzenie nam nie smakuje.
4
Które zwierzę wyczuwa zapachy najlepiej?
Słoń afrykański! Ma bardzo dużo genów odpowiedzialnych za węch – więcej niż większość zwierząt. Duża część jego mózgu zajmuje się analizą zapachów. Jego trąba to dwa w jednym: ręka i super-nos – potrafi nią wąchać z ziemi i z powietrza. Często widać słonia z uniesioną trąbą – wtedy „zbiera” zapachy z powietrza. Potrafi wyczuć wodę i rozpoznać gdzie jest jego stado z odległości nawet kilku kilometrów.
5
Które zwierzę potrafi wyczuć zapach z kilkudziesięciu kilometrów?
To niedźwiedź brunatny! A niedźwiedź polarny ma dodatkową umiejętność – nie dość że czuje z bardzo daleka, to potrafi także wyczuć zapach pod śniegiem. Niedźwiedzie mają węch około 100 razy lepszy od człowieka.
6
A kto jest królem podwodnego tropienia?
Rekin! Rekin ma dwie dziurki nosowe pod pyskiem (to nie są otwory do oddychania – rekiny oddychają skrzelami). Przez nie wpływa woda, a w środku znajdują się specjalne komórki węchowe, które „czytają” zapachy w wodzie. Rekin potrafi wyczuć bardzo małą ilość zapachu (np. kroplę krwi w dużej ilości wody) i określić, z której strony zapach napływa.
7
Dlaczego puszczamy gazy?
W naszym brzuchu (w jelitach) żyją dobre bakterie. Pomagają nam trawić jedzenie, którego organizm sam nie umie do końca rozłożyć. Kiedy bakterie „zjadają” resztki jedzenia, powstaje gaz. Sam gaz prawie nie ma zapachu. Zapach powodują bardzo małe ilości innych substancji wytworzone podczas trawienia, często zawierających siarkę.
8
Czy każdy puszcza gazy?
Tak. Każdy człowiek puszcza gazy kilka–kilkanaście razy dziennie. Często nawet tego nie zauważamy. To całkowicie naturalny proces.
9
Dlaczego gaz w kuchence pachnie?
Gaz ziemny sam w sobie nie pachnie. Dlatego dodaje się do niego specjalną substancję zapachową, która pachnie jak zgniłe jajko. Najczęściej jest to merkaptan (tiol). Dzięki temu od razu możemy wyczuć wyciek gazu i ostrzec dorosłych.
10
Czym jest aromaterapia?
Aromaterapia to używanie zapachów z roślin, aby wpłynąć na nasz nastrój. Niektóre zapachy pomagają się zrelaksować, inne dodają energii. Zapachy pochodzą z olejków eterycznych robionych z roślin.
11
Jak stworzyliśmy własne perfumy?
Bazą do naszych perfum był olej ze słodkich migdałów. Dzieci dodały do środka suszone kwiaty oraz wybrane olejki eteryczne: geranium, róża, jaśmin, konwalia, ylang-ylang lub lawenda. Perfumy zostały przygotowane jako prezent dla wybranej kobiety – mamy, babci, siostry lub cioci – z okazji Dnia Kobiet.
*Zakres omawianego materiału może się różnić w zależności od wieku młodych odkrywców.
